Rijbewijs & Rijlessen
|
1 oktober 2026
Achter op je roze pasje staat een kolom met cijfers. Wie examen doet in een automaat, ziet daar later code 78 staan. Steeds meer leerlingen kiezen bewust voor die route, maar lang niet iedereen weet wat de code inhoudt. Wat mag je met een code 78 rijbewijs en hoe kom je er later weer vanaf? Hieronder lees je hoe het zit.
Code 78 betekent volgens het CBR dat je alleen in een auto met automatische transmissie mag rijden. Je krijgt de code niet als straf of extra eis. Hij verschijnt vanzelf op je rijbewijs wanneer je het praktijkexamen aflegt in een automaat. Datzelfde geldt trouwens voor het motorrijbewijs: doe je examen op een motor met automaat, dan krijg je ook daar code 78.
De keuze voor een automaat maak je dus eigenlijk al bij je eerste rijles. Veel leerlingen kiezen hiervoor omdat ze dan niet hoeven te schakelen. Al hun aandacht gaat zo naar het verkeer. Dat merk je vooral in drukke steden met veel kruispunten, rotondes en fietsers. Wie automaat rijden in Den Bosch wil leren, kan bij Start Driving terecht voor dezelfde prijs als schakelles. Doordat je geen koppeling en versnellingen hoeft te leren, heb je vaak minder lessen nodig.
Met code 78 mag je in elke personenauto met automatische versnellingsbak rijden. Denk aan een benzineauto met automaat, een hybride of een volledig elektrische auto. Een auto met koppelingspedaal en handmatige versnellingspook valt er echter buiten. Rijd je daar toch in, dan houd je je niet aan de beperking op je rijbewijs. Dat kan een boete opleveren en problemen geven met je verzekering als je schade rijdt.
Code 78 is een Europese code. In andere EU-landen geldt dus dezelfde beperking als in Nederland. Ga je op vakantie en huur je een auto, controleer dan bij het reserveren of je echt een automaat krijgt. Een handgeschakelde huurauto mag je met dit rijbewijs namelijk niet besturen. Twijfel je nog of een automaat bij je past? Lees dan alles over rijles in een automaat, met de voor- en nadelen op een rij.
Een elektrische auto heeft geen versnellingsbak zoals een benzineauto. Je trapt op het gaspedaal en de auto rijdt weg, zonder koppeling of schakelmomenten. Een elektrische auto telt daarom altijd als automaat. Doe je examen in een elektrische lesauto, dan krijg je dus ook code 78 op je rijbewijs.
Voor veel leerlingen is dat geen bezwaar. Het aantal elektrische auto’s op de weg groeit. Wie later zelf elektrisch gaat rijden, heeft een schakelrijbewijs vaak niet nodig. Wil je meer weten over leren rijden in een stille auto met directe acceleratie? Bekijk dan wat elektrisch rijden als rijschool leerling inhoudt en waar je op let tijdens de lessen.
Code 78 verdwijnt niet vanzelf van je rijbewijs, ook niet na een aantal jaren rijervaring. Wil je later toch in een handgeschakelde auto rijden, dan volg je een vaste route. Het CBR beschrijft daarvoor de volgende stappen:
Zak je voor dit examen, dan blijft je automaatrijbewijs gewoon geldig. Je verliest dus niets. Wel is het verstandig om vooraf een aantal lessen in een schakelauto te nemen. Koppeling en versnellingen vragen namelijk oefening. Dat geldt ook als je al jaren veilig in een automaat rijdt.
Een code 78 rijbewijs is voor veel mensen een logische keuze. Je leert vaak sneller rijden, je hebt meer aandacht voor het verkeer en elektrische auto’s zijn altijd automaat. Rijd je later toch graag in een schakelauto, dan staat die weg via één extra praktijkexamen open. Kijk daarom vooraf goed naar je eigen situatie: in wat voor auto ga je na je examen het meest rijden? Met dat antwoord kies je de rijopleiding die nu en later het best bij je past.
